ماهیت سازمان در ISO 14001:2015

ویدئو آموزش 40

استاندارد ایزو 14001 یکی از استانداردهایی هست که در سال 2015 توسط سازمان بین المللی

ISO مورد ویرایش قرار گرفت و مانند ایزو 9001 به 10 بند تغییر یافت، البته در این استاندارد مانند استاندارد 9001 شاهد تغییرات عمده و فراوانی نبودیم و شاید بتوان گفت با تغییر شکل استاندارد مواجه بودیم، البته در استاندارد جدید 14001 اشاره به چرخه عمر محصول شده است که در ورژن 2004 در متن اشاره ای به آن نشده بود.

در این ویدئو آموزش بخشی از تغییرات استاندارد  ISO 14001:2015 را در خصوص ماهیت سازمان و مرتبط با بند 4، برای شما آماده کرده ایم که می توانید آنرا مشاهده نمایید.

این ویدئو بخشی از دوره تغییرات ایزو 14001 در ورژن 2015 می باشد.

 

                                                                                                                                                       

 

 

در این ویدئو به موضوعات ارائه شده در بند 4 استاندارد 14001:2015 پرداخته ایم، این بند مانند ISO 9001:2015 در خصوص ماهیت سازمان می باشد که استاندارد از سازمان های میخواهد  " مسائل داخلی و خارجی که می تواند بر سیستم مدیریت زیست محیطی تاثیر بگذارد " را شناسایی نمایند.

 

در این بند همچنین به الزامات طرف های ذینفع پرداخته شده و سازمان ها باید این الزامات را شناسایی و آنها را برآورده نمایند.

موضوع دیگر در این بند تعیین دامنه کاربرد می باشد. الزام استاندارد شامل موارد زیر می باشد:

  • دامنه کاربرد متناسب با محصولات و خدمات
  • متناسب با ماهیت سازمان و الزامات ذینفعان (بند 4.1 و 4.2)
  • واحدهای سازمانی، کارکردها و محدوده فیزیکی
  • فعالیتها، محصولات و خدمات سازمان
  • اختیارات و توانایی های کنترل و نفوذ

در خصوص هریک از موارد بالا در ویدئو توضیحات ارائه شده است.

ایزو 14001

متن ویدئو بالا:

در این درس می رویم به سراغ بند 4، بحث ماهیت سازمان.
 یکی از مباحثی که در استاندارد ISO14001 و همچنین استاندارد 9001 اضافه شد بحث محیط های کسب و کار یا ماهیت کسب و کار است. در استاندارد 9001 این بحث، بحث کاملا جدیدی بوده است و در استاندارد 14001 هم همین طور. در استاندارد 14001 بند  1-4، استاندارد از سازمان ها می خواهد که درک درستی از ماهیت سازمان داشته باشند

. یعنی بتوانند مسائل داخلی و خارجی سازمان شان را که می تواند روی سیستم مدیریت زیست محیطی شان تاثیر بگذارد به خوبی شناسایی کنند.

همین مبحث و همین الزام در استاندارد 9001 هم وجود دارد و یک سازمان باید مباحثی را که روی سیستم مدیریت کیفیتش تاثیر می گذارد را شناسایی کند. این مباحث هم مسائل داخلی هستند هم مسائل خارجی.

ما مدلی داریم به نام مدل SWOT که در خصوص همین شناسایی ماهیت سازمان و محیط کسب و کار صحبت می کند. ما عوامل داخلی را می توانیم به نقاط قوت و ضعف تقسیم بکنیم و عوامل خارجی را می توانیم به تهدیدها و فرصت ها تقسیم بکنیم. به عنوان مثال، کیفیت هوا یا آبی که استفاده می کنیم، استفاده از زمین، دسترسی به منابع طبیعی، جنبه های زیست محیطی، شرایط فرهنگی، قوانین و مقررات، فناوری ها، اقتصاد و... . همه اینها می تواند به عنوان مواردی باشد که می تواند روی ماهیت سازمان تاثیر بگذارد. برخی از اینها داخلی هستند، می توانند به عنوان نقاط قوت و ضعف باشند و برخی از اینها مثل شرایط فرهنگی و قوانین و مقررات کشوری به عنوان عوامل خارجی هستند که می توانند به عنوان یک تهدید باشند یا به عنوان یک فرصت باشند.

در درس بعدی، من یک درس در خصوص ماتریس SWOT برای شما گذاشتم که قسمتی از ایزو 9001 است. در آن درس ما درباره ماتریس SWOT توضیح می دهیم و اینکه چطور شما باید آن را تهیه بکنید. مثالی که در آنجا زده می شود در خصوص سیستم های شرکتی است. بحث اهداف ها و مواردی که با ایزو 9001 و بحث مدیریت کیفیت مرتبط است، اما همان مثال ها را و همان جداول را شما می توانید برای حوزه زیست محیطی استفاده کنید. یعنی بیایید نقاط قوتتان را در حوزه زیست محیطی شناسایی بکنید. چه اقداماتی انجام دادید، چه نقاط قوتی دارید که شما را متمایز می کند و به شما کمک می کند که در حوزه محیط زیست قوی باشید.

نقاط ضعف تان در درون سازمان در زمینه زیست محیطی چه چیزی است. بعد از آن می آیید و خارج سازمان را چک می کنید. چه قوانین و مقرراتی، چه فرصت هایی وجود دارد و می تواند به شما در حوزه زیست محیطی کمک بکند. ممکن است وام هایی باشد که به شما می دهند، ممکن است امکاناتی باشد که به شما دولت می دهد و از آن طرف چه تهدید هایی شما را تحت تاثیر قرار می دهد و جامعه این تهدید ها را برای شما به وجود آورده است. آن ها را شناسایی می کنید و بر مبنای اینها و طبق آن ماتریسی که آنجا توضیح دادیم از نقاط قوت و فرصت ها استفاده می کنید برای بهبود از آن فرصت ها استفاده  می کنید برای از بین بردن نقاط ضعف مان، همچنین از قوت ها استفاده می کنیم برای از بین بردن تهدیدها. حتما درس بعدی را با دقت مطالعه بفرمایید و مباحثش را قطعا می توانید در حوزه محیط زیست هم استفاده کنید.


 در بند 2-4 در خصوص الزامات ذی نفعان صحبت شده است. ما در خصوص ذی نفعان در ورژن 2004 هم مباحثی را داشتیم . اینجا استاندارد می گوید، سازمان ها باید نهاد خودشان را شناسایی بکنند و الزامات ذی نفعان را ثبت بکنند. مشخص بکنند که هر دی نفعی برای آنها چه الزاماتی دارد. این الزامات باید پایه شان کنترل شود و در سازمان اجرایی شود. خدمتتان گفتم، ذی نفعان می توانند مشتری ها باشند، می توانند سهام دارها باشند، می تواند جامعه باشد. یک مثال زدیم اینجا، به عنوان مثال سازمان محیط زیست می تواند یک استانداردی را به شما الزام کند و شما برای اینکه بتوانید این استاندارد را پایش و کنترلش بکنید و مطمئن شوید که استاندارد به روزی است، با کارشناسان محیط زیست ارتباط برقرار می کنید و این دوره ارتباطیتان به صورت 6 ماهه است. حالا مباحثی که مرتبط است با اجرای این الزام هم در سازمان باید وجود داشته باشد و مطمئن شوید که دارید این الزامات را در سازمان تان اجرا می شود. البته  ما بند دیگری به نام قوانین الزامات داریم. سازمان ها باید دقیقا همین کار را انجام بدهند.


در بحث 3-4 استاندارد ایزو 14001، مبحث تعیین دامنه کاربرد است مبحثی که در استاندارد می شود گفت جدید است و  از بعضی سازمان ها خواستند که دامنه کاربرد خودشان را متناسب با محصولات و خدمات شان تعیین کنند این دامنه کاربرد برای استاندارد ایزو 14001 باید متناسب باشد با ماهیت سازمان و الزامات ذی نفعان.  یعنی حوزه هایی از کاری را تعریف نکنند در دامنه کاربرد که با الزامات ذی نفعان شان مغایرت دارد. مرتبط می شود با واحدهای سازمانی، کارکردها و محدوده های فیزیکی. یعنی سازمان در آن دامنه کاربردی که تعریف می کند باید واحدهایش را هم مشخص بکند. مشخص بکند که چه محدوده فیزیکی ای برای هر واحد وجود دارد و کلا این SWOT چه محدوده فیزیکی ای را در بر می گیرد. چه فعالیت ها و محصولاتی را دربرمی گیرد، شامل چه خدمات یا محصولاتی است این دامنه کاربرد و اختیارات و توانمندی های سازمان در این دوره چقدر است یعنی این دامنه کاربرد باید در حوزه کنترل و نفوذ سازمان باشد.

سازمانی نمی تواند دامنه کاربردی تعیین کند که اصلا قدرت و توانایی حفظ محیط زیست را در آن حوزه ندارد. دامنه کاربرد باید جزو اطلاعات مستند سازمان ها باشد. معمولا دامنه کاربرد در گواهی نامه هایی که صادر می شود هم ثبت می شود و نوشته می شود و این دامنه کاربرد را قبلا در نظام نامه ها ثبت می کردیم. البته استاندارد ایزو 14001 ورژن 2004 هم حرفی از نظام نامه نبود و شما می توانید سندی را تنظیم بکنید که در آن سند بیایید واحدهای سازمان را معرفی بکنید و محصولات و خدمات را معرفی بکنید و مشخص بکنید دامنه کاربرد سازمان شما که می خواهید در آن دامنه یا در آن حوزه کار کنید پیاده سازی کنید را مشخص بکنید.

به عنوان مثال یک شرکتی می آید و می گوید صرفا در حوزه تولید لوله های پلاستیکی برای کشاورزی می خواهد ایزو 14001 را اجرایی بکند و مشخص بکند کدام یک از مکان های فیزیکی اش و واحدهای واحدهای سازمانی اش مرتبط با این محصول و مرتبط با این حوزه کاری است.


در بند 4-4 بحث سیستم مدیریت زیست محیطی مطرح شده است و گفته است سازمانی که می خواهد این استاندارد ایزو 14001 را اجرا بکند باید استاندارد را در قالب یک سیستم مدیریت اجرا بکند تا بتواند به بهترین نحو ممکن استاندارد را در سازمان خودش پیاده سازی کند. برای این کار سازمان باید فرآیندهایی را که مرتبط است با محیط زیست و مباحث مرتبط با این استاندارد را شناسایی کند. این سیستم را تحت کنترل نگهدارد و آن را به روز بکند و مبحثی که در بحث سیستم های مدیریت داریم این است که سیستم باید طراحی شود، سیستم باید اجرا شود، سیستم باید نگهداری شود و به روز شود را هم باید در مبحث ایزو 14001 را شما داشته باشید. در بند 4 در خصوص این مباحث صحبت شده است. اگر یادتان باشد در ورژن 2004 تنها استاندارد 4 بند داشت و تمام الزامات در بند 4 استاندارد بود اما در ورژن 2015 سعی کردند الزامات را در ده بندی که خدمت دوستان خواهم گفت تقسیم کنم. بند 4 در خصوص این مواردی بود که خدمت شما گفتم. 

 


 

پیشنهاد می کنیم در دوره مجازی تشریح الزامات و مستندسازی استاندارد سیستم مدیریت محیط زیست ISO 14001:2015 شرکت نمایید ( برای مشاهده توضیحات دوره اینجــــــا کلیک نمایید)

ایزو 14001

مطالب مرتبط

کاربرانی که در این گفتگو شرکت کرده اند

نظر خود را اضافه کنید.

ارسال نظر به عنوان مهمان

0
نظر شما به دست مدیر خواهد رسید

 

لیست دوره های آموزشی

لیست دوره های مجازی در حوزه های مختلف کسب و کار و موفقیت فردی.

باشگاه مشتریان و راهنما

راهنمایی برای استفاده بهتر از آموزشها و اطلاعات عضویت در باشگاه مشتریان ایران آکادمی.

درخواست دوره آموزشی

دوره هایی که مایل هستید در ایران آکادمی برگزار شود را به ما بگویید.

ثبــــت نــــام

در ایران آکادمی به رایگان عضو شوید و از دوره های رایگان استفاده کنید.

دوره آموزشی رایگان

جهت شرکت در دوره  رایگان  7 اصل مدیریت مطلوب کسب و کار لطفا نام و ایمیل خود را وارد نمایید

نام
ایمیل

تدریس در ایران آکادمی

اگر در حوزه خاصی تخصص دارید، محتوای آموزشی تهیه کنید و با ارائه آن در ایران آکادمی درآمد کسب نمایید.

برای مشاهده جزئیات بر روی باکس زیر کلیک نمایید.

درخواست تدریس در ایران آکادمی

درباره ما

ایران آکادمی بستری مجازی است برای یادگیری و یاد دادن.
در ایران آکادمی آموزش های مجازی و کاربردی در حوزه های مختلف کسب و کار و بهبود مهارت های فردی تهیه شده است تا علاقه مندان به یادگیری بتوانند به ساده ترین شکل ممکن به آموزش های کاربردی دسترسی داشته باشند.
025-37713662
ایران آکادمی را در شبکه های مجازی دنبال کنید:

تلگرام آپارات اینستاگرام فیسبوک

Top